Diyarşi Nedir?

Diyarşi, İngiliz yönetimi altındaki Hindistan eyaletlerinde uygulanan ikili yönetim sistemi. Hindistan Yönetimi Yasası (1919) ile getirilen düzenleme, ülkede yürütmenin demokratikleşmesi süreci ile eyaletlerin tam özerkliği (1935) ve Hindistan’ın bağımsızlığı (1947) yolunda ilk adım olmuştur. Birçok açıdan eleştirilen diyarşi sisteminin işlemesinde ortaya çıkan güçlükler, geriye dönüşün olanaksızlığı nedeniyle, doğrudan halka karşı sorumlu bir yönetime geçiş yolunda başka adımların atılmasını da kaçınılmaz kılmıştır.

Hindistan yönetimi için diyarşi kavramını ilk kez İngiliz Yuvarlak Masa Grubu’ndan Lionel Curtis ortaya attı. Curtis’in, imparatorluğun yönetimi için Liberallerin önerdiği politikaları desteklemek amacıyla 1910’da kurduğu Round Table dergisi çevresinde toplanan bu grup, Hintlilerin yönetime katılımının genişletilmesi için çalışıyordu. Diyarşi sistemi, Hindistan işleriyle ilgili devlet bakanı E. S. Montagu (1917-22) ile Hindistan genel valisi Lord Chelmsford’ın (1916-21) önderlik ettiği bir anayasa reformuyla uygulamaya kondu.

Diyarşi ilkesi, eyaletler düzeyinde yürütmenin saraya ve halka karşı sorumlu iki kesime ayrılmasını öngörüyordu. İlk kesim, eskiden olduğu gibi İngiliz hükümdarı tarafından atanan yürütme kurulu üyelerinden, ikinci kesim ise valinin atadığı ama eyalet yasama meclislerine karşı sorumlu tutulan bakanlardan oluşuyordu. Yürütme kurulunun görev alanına yargı, polis, toprak vergisi ve sulama gibi konular giriyordu. Yerel özyönetim, eğitim, kamu sağlığı ve bayındırlık ise bakanlar kurulunun görev alanı içindeydi. Sistem, Madras ve Pencap gibi bakanları destekleyebilecek örgütlü partilerin bulunduğu yerlerde iyi işlerken, başka yerlerde çeşitli güçlüklerle karşılaştı. En önemli sorunlardan biri, bakanların görev alanındaki yatırımları finanse etmek için, İngilizlerin denetiminde kalan kesimden para aktarılmasıydı. 1935’te eyalet özerkliğinin tanınmasıyla diyarşi sistemi sona erdi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir