Ekonoma Nedir Nerelerde Kurulur Kısaca Bilgi

ekonoma, işyerlerinde, işçilerin ve aileleri­nin temel ihtiyaç maddelerini sağlayan satış yeri. Geçmişi, işçilere ücretlerin mal olarak verildiği (truck system) döneme değin iner. Buna göre, işveren işçiye işletmeye bağlı ya da işletmeyle anlaşmalı mağazalarda geçerli olmak üzere fiş ya da kupon verir, işçi de bu fiş ya da kuponlar karşılığında gereksinim­lerini karşılardı. Genellikle düşük kaliteli malların satıldığı bu mağazalarda fiyatlar da yüksekti. Yolsuzluklara ve acımasız bir sömürüye yol açan bu uygulama, sendikala­rın yürüttüğü mücadeleler sonunda birçok ülkede sınırlandırıldı ya da bütünüyle orta­dan kaldırıldı. 95 sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesi’nin 7. maddesiyle işyerlerinde kurulan ekonoma ya da servislerden yarar­lanma konusunda işçilere hiçbir zorlama yapılamayacağı hükme bağlandı. Böylece daha çok kentsel yerleşmelerden uzak iş­yerlerinde açılmaya başlayan ekonomaların yapısı da büyük ölçüde değişti.

Türkiye’de de aynı doğrultuda ücretin para biçiminde ödenmesi zorunluluğu geti­rilerek, işyerlerindeki satış yerlerinde işçile­rin alışverişe zorlanamayacağı ilkesi benim­senmiştir. 28 Temmuz 1967 tarihli ve 941 sayılı İş Kanununda kantin adı verilen ekonomaların açılması sıkı koşullara bağlı tutulmuştur. Türk iş hukukuna göre 150’den fazla işçinin çalıştığı, kent ile kasa­balardan uzak sürekli işyerlerinde kantin açılması, daha önce işçiler ya da işçilerin katılımıyla işveren tarafından kantin açılma­mış olması koşuluyla yasal bir zorunluluk­tur. Kantin açılmadan önce bölge çalışma müdürlüğünden izin almak gerekir. Söz konusu yerler işçilere ya da bunların ailele­rine yiyecek, içecek, giyecek-ve yakacak gibi gerekli maddeleri satmak üzere açılır. Kantinlerde kâr amacı güdülmemesi ve ihtiyaç maddelerinin olabildiğince ucuza mal edilmesi öngörülür. İşçinin ekonoma- lardan alışverişe zorlanması anlamını taşıya­cak sözleşme hükümleri hukuken geçer­sizdir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir