Elektrik Akımı Nedir Nasıl Ölçülür Kısaca

elektrik akımı, yüklü temel parçacıklar (eksi yüklü elektronlar ile artı yüklü proton­lar), iyonlar (bir ya da daha çok elektron yitirmiş ya da kazanmış atomlar) ve delikler (artı yüklü parçacık olarak düşünülebilen elektron eksikliği) gibi elektrik yükü taşıyı­cılarının devinimlerinin ortak adı.

Elektrik yükünün elektronlarca taşındığı bir tel içindeki akım, birim zamanda telin herhangi bir noktasından geçen yük mikta­rının ölçüsüdür. Alternatif akımda elek­trik yüklerinin hareketi periyodik olarak yön değiştirir; doğru akımda ise akım yönü değişmez. Elektrik devrelerinde akım yönü genellikle artı yüklerin akış yönü olarak kabul edilir; bu yön gerçek elektron akış yönünün tersidir. Yönü bu biçimde tanımlanan akıma, uzlaşımsal akım denir.

Gaz ve sıvılarda elektrik akımı, genellikle artı iyonlar bir yöne akarken eksi iyonların da ters yöne akmalarından oluşur. Akımın toplam etkisini değerlendirmek için genel­likle artı yük taşıyıcılarının yönü seçilir. Ters yönde akan bir eksi yük akımı, aynı büyüklükte artı yük taşıyan ve uzlaşımsal yönde akan akıma eşdeğerdir ve toplam akımın bir bölümünü oluşturur. Yarıilet­kenlerde elektrik akımı deliklerin uzlaşım- sal yönde, elektronların da ters yönde hareketinden oluşur.

Ayrıca birçok başka akım türü vardır. Parçacık hızlandırıcılarında oluşturulan pro­ton, pozitron ya da elektrik yüklü pion ve müon demetleri bunlar arasında sayılabilir.

Kendi çevresinde bir magnetik alan (bak. elektromıknatıs) oluşturan elektrik akımı kendi dışındaki bir magnetik alan içinden geçerse bir kuvvetin etkisi altında kalır (bak. elektrik motoru). Bir iletkende elek­trik akımının yol açtığı ısı kaybı (çevreye yayılan enerji), akım şiddetinin karesiyle orantılıdır.

Akım şiddetinin yaygın birimi amperdir. Bir amper, saniyede bir coulomb elektrik yükünün, yani 6,2xl018 elektronun akışına eşittir. Santimetre-gram-saniye sisteminde akım şiddeti birimleri saniyede elektrostatik yük birimi (esu) ya da mutlak elektromag­netik birimdir (abamp). Bir abamp 10 ampere eşittir; bir amper, saniyede 3xl09 esuya eşittir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir