Elektrik Alan Nedir? Kısaca Bilgi

elektrik alanı, bir elektrik yükünün çevre­sinde oluşan ve bir başka yük üzerinde elektrik kuvveti uygulayan bölge. Elektrik kuvveti, birbirinden belli uzaklıkta bulunan iki elektrik yükünün doğrudan etkileşimi olarak görülmez; yüklerden biri, çevresin­deki uzaya doğru genişleyen elektrik alanı­nın kaynağı kabul edilir ve ikinci yüke etkiyen kuvvet, bu alanla ikinci yük arasında doğrudan bir etkileşim olarak düşünülür. Herhangi bir noktadaki elektrik alanının şiddeti, bu noktadaki birim artı elektrik yüküne etkiyen kuvvet olarak tanımlanır ve E=Flq biçiminde gösterilir. Değeri birinci­den iki kat büyük olan ikinci bir yüke (test yükü) etkiyen kuvvetin değeri de iki kat artar, ama kuvvetin yüke oranı, yani elek­trik alan şiddeti E, alan içinde verilen bir noktada sabittir. Elektrik alan şiddetinin değeri test yüküne değil, alanı oluşturan yüke bağlıdır. Gerçekte kendisi de bir elektrik alanına sahip bir test yükü, içine konulduğu alanda çok küçük de olsa bir miktar değişikliğe yol açar. Elektrik alanı, test yükü, alanın içine alınıp alanda bu ufak değişikliği yapmamışken, birim artı yük üzerine etkiyen kuvvet olarak da düşünüle­bilir.

Bir eksi yüke etkiyen kuvvetin yönü, artı yüke etkiyen kuvvetinkinin tersidir. Bir elektrik alanının hem büyüklüğü, hem de yönü bulunduğundan, alanın yönü, bir artı yük üzerindeki kuvvetin yönü olarak seçil­miştir. Artı yükler birbirini ittiği için, yalıtıl­mış bir artı yükün çevresindeki elektrik alanı merkezden dışarıya doğru yöneliktir. Elektrik alanları, artı yüklerden başlayıp eksi yüklerde sonlanan kuvvet çizgileriyle gösterilir. Bu çizgiler, alan içine yerleştirile­bilecek küçük bir artı yükün çizeceği yörün­geyi belirtir. Kuvvet çizgilerinden birine teğet olan bir doğru, teğet noktasındaki elektrik alanının yönünü gösterir. Kuvvet çizgilerinin birbirine yakın olduğu yerdeki alan şiddeti, çizgilerin birbirinden uzak olduğu yerdekinden daha büyüktür. Elek­trik alanını oluşturan bir elektrik yükü çevresindeki alanın şiddeti, yükün uzaydaki dağılış biçimine bağlıdır. Yükün tek bir noktada yoğunlaşıhış olması durumunda elektrik alanı, yükün miktarıyla doğru oran­tılı; alanı oluşturan yükün merkezine olan uzaklığın karesiyle ters orantılıdır. Ayrıca yüklerin içinde bulunduğu ortamın niteliği de elektrik alanının değerini etkiler. Alanın boşluktaki değeri herhangi başka bir ortam­daki değerinden her zaman büyüktür.

Uzayın her noktasının, büyüklüğü ve yönü E elektrik alan şiddetiyle belirtilen elektrik­sel bir özelliği vardır. Herhangi bir nokta­daki elektrik alanının değerini bilmek, bu noktanın yakınındaki elektrik yüklerinin davranışı hakkında bilgi edinmek için yeter- lidir.

Bir televizyon verici anteninde yüklerin bir aşağı bir yukarı hızlanması gibi bazı durum­larda, elektrik alanı kendini oluşturan yük­ten ayrılabilir. Bu durumda elektrik alanı kendisine eşlik eden bir magnetik alan ile birlikte, dalga halinde ve ışık hızına eşit bir hızla uzaya yayılır. Elektromagnetik dalga­ların varlığı, elektrik alanlarının yalnızca elektrik yükleri tarafından değil, değişen magnetik alanlar tarafından da oluşturula- bildiğini kanıtlar.

Elektrik alanı değerinin boyutu, birim yük başına kuvvettir. Metre-kilogram-saniye ve SI sistemlerindeki birimler coulomb başına newton ve buna eşdeğer olan metre başına volttur. Santimetre-gram-saniye sisteminde ise elektrostatik yük birim (esu) başına din birimi kullanılır; bu da santimetre başına statvoltun eşdeğeridir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir