Elektroliz Nedir Kısaca Bilgi

Elektroliz, elektrîkle ayriştirma olarak da bilinir, bir maddenin kimyasal yapısını değiştirmek amacıyla, bu maddenin içinden elektrik akımı geçirmeye dayanan kimyasal işlem. Bu değişiklik, maddenin bir elektron vermesinden (yükseltgenme) ya da almasın­dan (indirgenme) kaynaklanır. Elektroliz işlemi, elektroliz kabı ya da tankı da denen bir aygıt içinde uygulanır. Bu aygıt, çözüne­rek ya da eriyerek artı ve eksi yüklü iyonlara ayrılmış bir bileşiğin (elektrolit) içine birbirine değmeyecek biçimde daldırıl­mış iki elektrottan oluşur. Elektrikle ayrıştı­rılacak madde ya kabın içindeki elektrolit­tir, ya bu çözeltide çözünmüş bir maddedir ya da çözeltiye daldırılan elektrotlardan biridir. Bir metal ya da metalik bir iletken olan bu elektrotlara doğru akım verildiğin­de, biri artı, öbürü eksi elektrik yüklenir. Sonuçta, elektrolitteki artı yüklü iyonlor (katyon) eksi yüklü elektrota (katot) yöne­lir ve bu metalden kopan elektronları alarak yüksüz ya da daha düşük yüklü iyon ya da moleküllere dönüşür.

Aynı anda, çözeltinin eksi yüklü iyonlan da (anyon) artı yüklü elektrota (anot) doğru yönelir ve elektronla­rının bir bölümünü bu metale vererek yüksüz iyonlara ya da moleküllere dönüşür. Her iki süreç de, eksi yüklü iyonlardan artı yüklü iyonlara elektron aktarımıyla gerçek­leşen bir yükseltgenme-indirgenme tepki­mesidir. Elektroliz işlemi, cevherlerden ya da bileşiklerden metallerin özütlenmesi ya da arıtılması, bir çözeltideki metallerin çökebilmesi (elektrikli kaplama) gibi meta­lürji işlemlerinde yaygın olarak kullanılır. Metal halindeki sodyum ile klor gazı, erimiş sodyum klorürden (sofra tuzu) elektroliz yoluyla üretilir. Sodyum klorürün sulu çö­zeltisinin elektrolizi ise sodyum hidroksit ve klor gazı verir. Hidrojen ve oksijen de suyun elektroliziyle elde edilir.

Tepkimeye girdiklerinde enerji tüketmek yerine kimyasal enerji üreten bazı maddele­rin tepkimesinde, indirgenme ve yükselt­genme tepkimelerinin iki ayn elektrot üze­rinde ayrı ayrı gerçekleşmesi sağlanabilirse, üretilen bu enerjinin tümü ya da bir bölümü elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Örne­ğin kurşunlu akümülatörlerde, kurşun diok­sit, element halindeki kurşun ve sülfürik asidin tepkimesinden kurşun sülfat ve su oluşur. Bu tepkimedeki süreçlerden biri, elektrotlardan birine yönelen kurşunun kurşun sülfata yükseltgenmesi, öbürü de ikinci elektrotta kurşun dioksitin kurşun sülfata indirgenmesidir; bu tepkime sırasın­da elektrik yüklerinin hareketini sağlayan, hidrojen iyonlarının elektrolit içindeki yer değiştirmesidir. Bu süreçler, elektrotları birbirine bağlayan dış devre üzerinde elek­trik akımı doğuran itici bir güç (gerilim) yaratır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir