Elektron Nedir Nasıl Oluşur Kısaca

elektron, en küçük eksi elektrik yüküne sahip temel parçacık. Elektronun elektrik yükü doğadaki temel elektrik yükü olarak kabul edilir; bu yükün SI birimler sistemin­deki değeri l,6021892xl019 coulomba eşit­tir. Elektronun kütlesi, proton, nötron gibi temel parçacıklara oranla çok küçüktür. Durgun kütlesi 9,109534xlO31 kg olan elek­tronun bu kütle değeri, örneğin proton kütlesinin 1/1836’sına eşittir. Elektron, ka­rarlı (bozunuma uğramayan) ve fermiyon türünden (Fermi-Dirac istatistiğine [*] uyan) bir parçacıktır. Bu nedenle Pauh dışlama ilkesine(*) uyar ve spini (bir parça­cığın kendine özgü açısal momentumuna ilişkin sayı) buçuklu bir sayıdır. Elektron, fermiyonların lepton türüne giren bir parça­cık olduğundan dört temel etkileşim türün­den yalnızca elektromagnetik, kütleçekimi ve zayıf etkileşim kuvvetlerinden etkilenir; protonlar ile nötronları çekirdekte birbirine bağlayan çok kısa erimli kuvvetli etkileşim­den etkilenmez. Elektronun, kütlesi elek- tronunkine eşit, ama elektrik yükü artı olan karşıt parçacığına pozitron denir. Bir pozit- ronla bir elektron rastlaştıklarında birbirle­rini yok ederek enerjiye dönüşürler. Pozit­ron ancak yüksek enerji düzeylerinin var olduğu süreçlerde (örn. kozmik ışınlar ara­cılığıyla) ortaya çıktığı için yeryüzünde çok ender görülür. Ortaya çıkan bir pozitron da, her yerde bol miktarda bulunan elek­tronlardan biriyle karşılaşıp yok olacağın­dan, ancak çok kısa bir süre için varlığını sürdürebilir.

Elektron, ilk bulunan temel parçacıktır. İngiliz fizikçi J. J. Thomson elektronu, katot ışınlarını incelerken 1895’te buldu. Elektronun bulunuşu, atom yapısına ilişkin bilgilerin tümüyle değişmesine yol açan gelişmelerin en önemlilerinden biridir.

Normal koşullarda elektronlar atomun artı yüklü çekirdeğine bağlı durumda bulunur. Nötr bir atomdaki elektronların sayısı, çe­kirdekteki artı yüklerin sayısına eşittir. Ama bir atomda artı yüklerin sayısından daha fazla ya da daha az elektron bulunabi­lir. Bu durumda atomun toplam yükü eksi ya da artı olur; böyle yüklü atomlara iyon adı verilir. Bir atoma bağlı olmayan elek­tronlara serbest elektron denir.

Belirli bir atomdaki elektronlar çekirdek çevresinde düzgün biçimde sıralanmış yö- rüngemsiler üzerinde dolanır. Elektronlar ile çekirdek arasındaki çekim kuvveti, elek­
tronların kendi aralarındaki itme kuvvetine üstün geldiğinden, elektronlar normal ko­şullarda atoma bağlı kalır. Elektronların üzerinde dolandığı yörüngemsiler kendi aralarında kümelenerek kabukları oluştu­rur. Çekirdeğe en yakın yörüngemsilerdeki elektronlar atoma en sıkı bağlı olanlardır. En dış yörüngemsilerdeki elektronlar ise, çekirdekle aralarındaki öteki elektronların perdeleyici etkisi nedeniyle atoma en gev­şek bağlı durumdadır. Elektronlar, atom yapısı içindeki hareketlerinde, atomun he­men bütün hacmini kaplayan dağınık bir eksi yük bulutu oluştururlar. Bu nedenle atomun büyüklüğünü elektronların atom içindeki diziliş biçimi belirler. Atomun, başka atomlar, parçacıklar ve elektromag­netik ışıma karşısındaki davranışını da elek­tronların bu diziliş biçimi belirler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir