Elektron Yerleşimi Nedir Kısaca Açıklaması

elektron yerleşimi, elektron yapisi olarak da bilinir, atom çekirdeğinin çevresinde yer alan elektronların konumlanma düzeni. Atomun yapısına ilişkin eski kabuk modeli­ne göre, normal bir atomdaki elektronlar, çekirdeğe en yakın olan K kabuğundan başlamak üzere sırasıyla L, M, N, O, P ve (çekirdeğe en uzak olan) Q kabuklarından bir bölümüne yerleşmiştir. Örneğin kalay metali atomunda (atom numarası 50) elek­tronların bu modele göre yerleşimi, birinci kabuktan başlayarak her sayı ilgili kabukta­ki elektronları göstermek üzere, 2-8-18-18-4 biçimindedir. Bu atomda K, L ve M kabukları bütünüyle dolmuş durumdadır (bu kabukların alabilecekleri elektronların sayıları sırasıyla 2, 8 ve 18’dir); 18 elektron bulunan N kabuğu (sığası 32 elektron) ile 4 elektron bulunan Q kabuğu (sığası 50 elektron) kısmen dolmuştur.

Daha incelmiş olan kuvantum mekaniği modelinde ise eski modeldeki kabukların her biri yörüngemsilere(*) bölünmüştür. Bir yörüngemside en çok bir çift elektron yer alabilir. Kabuk modelinde K kabuğunu dolduran iki elektron, yeni modelde İs olarak adlandırılan yörüngemside yer alır. Eski modeldeki L kabuğu burada dört yörüngemsiye karşılık düşer; bu yörüngem- silerin biri 2s, öbür üçü ise 2p ile gösterilir. 2p yörüngemsisini dolduran elektronlar, bir­birlerine göre eşit, ama 2s’deki elektronlara göre daha zayıf bir kuvvetle çekirdeğe bağlıdır. Eski modeldeki M kabuğu için yeni modelde dokuz yörüngemsi vardır; bunlar bir tane 3s, üç tane 3p ve beş tane 3d yörüngemsileridir. N kabuğuna ise 16 yö­rüngemsi karşılık gelir; bunlar, bir tane 4s üç tane Ap, beş tane Ad ve yedi tane 4/Mir. Daha dıştaki kabuklardaki yörüngemsiler de benzer biçimde adlandırılır. Elektronların yerleşimi gösterilirken harf­ler yörüngemsileri, harflerin solundaki sa­yılar kabukları, harflerin sağ üstündeki indisler ise yörüngemsideki ya da benzer yörüngemsilerin oluşturduğu kümedeki top­lam elektron sayısını belirtir. Bu gösterime göre kalayda elektronların yerleşimi ls22s22p63s23p63d’°As2Ap6Adw5s25p2 biçimin­dedir.

Kimyasal ve spektroskobik özelliklerinde­ki benzerlikler nedeniyle periyodik tabloda aynı geleneksel grupta gruplanmış olan elementlerin bu özellikleri, elektron yerle­şimlerine bakarak belirlenebilir. Örneğin periyodik tabloda IVa grubunu oluşturan karbon, silisyum, germanyum, kalay ve kurşun elementlerindeki elektron yerleşimi incelenirse, hepsinin en dışardaki (en gev­şek bağlı) dört elektronunun s ve p yörün- gemsilerini doldurduğu görülür. Değerlik elektronları olarak adlandırılan bu elek­tronlar, elementlerin kimyasal özelliklerini belirler.

Bir elementin elektron yerleşimi, çoğu kez periyodik tabloda ilgili elementten bir önce­ki periyodun sonundaki asal gazın elektron yerleşimine, elementin arta kalan elektron ye yörüngemsileri eklenerek gösterilir. Örneğin kalayın, bir asal gaz olan kriptona (Kr, atom numarası 36) göre, 10 tane Ad, iki tane 5s, iki tane 5p olmak üzere 14 elektron fazlası vardır. Bu nedenle kalaydaki elek­tron yerleşimi kısaca (Kr) 4d105s25/r biçimin­de gösterilebilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir