Epitel Hücre Nedir Faydaları Nelerdir Kısaca

epitel, epİtelyum olarak da bilinir, bitki ve hayvanlarda, birbirine sıkıca yapışmış hüc­relerden oluşan ve yabancı maddelerle karşı karşıya kalan yüzeyleri kaplayacak biçimde kesintisiz bir örtü oluşturan doku. Hayvanlarda, bu dokunun içeriye ya da dışarıya doğru gelişmesiyle, tamamı ya da büyük bölümü yüzey epitelinden türemiş hücrelerden oluşan yapılar ortaya çıkar; örneğin merkez sinir sistemi, duyu organla­rının duyarlı yüzeyleri, salgıbezleri, kıllar ve tırnaklar bu yolla oluşur. Mikroskopla ince­lendiğinde, epitel hücrelerinin kendine özgü yapısı görülebilir: Hücre sınırı belirgin, dai­re ya da elips biçimindeki çekirdeği büyük, genellikle geniş olan hücre sitoplazması bol tanecikli yapıdadır.

Koruyucu, emici ya da salgı yapıcı nitelikte olabilecek epitel doku, kıl, tırnak, boynuz gibi özel yapıları oluşturabilir ya da bütün hücreleriyle değişikliğe uğrayarak keratin gibi bazı kimyasal maddeleri üretebilir. Ba­zen de epitel hücrelerinde yağ damlacıkları, protein, su ve müsin tanecikleri ya da glikojen bulunur. Emici epitel hücreleri madde parçacıklarını emerek içine alabilir; salgı hücreleri ise özel salgılar üretip (örn. yağ bezlerindeki yağ, tükürük ve mide bezle­rindeki enzimler, böbrek epitelindeki çeşitli salgılar) gerektiği anda dışarı boşaltabilir. Silindir ya da küp biçiminde, yassı, düzen­siz ya da kirpiksi uzantılarla donatılmış hücrelerden oluşabilen epitel doku, sindirim kanalının büyük bölümünde görüldüğü gibi tek bir hücre katmanı halinde ya da üstderi- de olduğu gibi çok katlı olabilir. Sindirim kanalının, yemek borusunun bitiminden düzbağırsağın başlangıcına kadar uzanan bölümü ve birçok salgıbezinin kanalları, silindirimsi hücrelerden oluşmuş epitel .do­kuyla örtülüdür. Küpsü epitel hücrelerine salgıbezleri ile kanallarında (örn. böb-301 epithalamionrek), ortakulak ve beyinde rastlanır. Çok ince ve düzensiz kenarlı olan yassı hücreler ise akciğerdeki hava kesecikleri ile böbrek­teki kılcal damar ağının (glomerül) ve kap­sülün örtücü epitelini oluşturur. Kirpiksi uzantılı hücreler soluk borusu, bronşlar, burun boşluğunun bazı bölümleri, kadınlar­da dölyatağı ve Fallop boruları, erkeklerde ise ersuyu kanalı ve epididimde bulunur. Basit yapılı hayvanlardan çoğunun vücut örtüsündeki epitel hücreleri, kamçı denen tek ve belirgin bir uzantıyla donatılmıştır.

Epitel hücrelerinin birbiri üstüne kat kat dizilmesiyle, çok katlı epitel, çok katlı kirpikli epitel ve geçici epitel doku oluşur. Deri, ağız, yemek borusu, düzbağırsak, döl- yolu ve gözkapağının iç yüzünü örten kon- junktiva gibi birçok oluşumun muzokasın- da bulunan çok katlı epitelde, yüzeydeki hücreler yassı, orta katmandaki hücreler çokyüzlü, en alttakiler ise silindir ya da küp biçimindedir. Sürtünmeye açık yüzeylerde bulunan bu tür epitelde, yüzeydeki hücreler yıpranıp döküldükçe alt katmanlardan geli­şen hücreler bunların yerini alır. En altta oluşan ve üst katmanlara doğru itilen genç hücreler yüzeye vardığında hiçbir yaşam belirtisi göstermeyen pulsu hücrelere dö­nüşür.

Solunum yolunun bazı bölümleri, ersuyu kanalı ve epididimde bulunan çok katlı kirpikli epitelde, yüzeydeki silindirimsi hüc­relerin kirpiksi uzantıları vardır. İdrar kese­sini döşeyen geçici epitelin görünümü, kese­nin gerilmesine ve gevşemesine bağlı olarak değişir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir