Erzurum-Kars Platosu Hangi Bölgededir Kısaca Bilgi

Erzurum-Kars Platosu, Doğu Anadolu Bölgesi’nin kuzeydoğusunda yüksek ve ha­fif dalgalı düzlük alan. Yapısında volkanik kayaçlar ağırlıktadır; büyük bölümü geniş bir lav örtüsüyle kaplıdır. Andezit ve bazalt gibi kayaçlann yer aldığı bu örtü Neojen (y. 26-2,5 milyon yıl önce) yaşlı lavlardan ve daha yeni püskürüklerden oluşmuştur.

Kuzeydoğuda Türkiye sınırlarından taşa­rak Güney Kafkasya’da devam eden plato­da yer yer dağ kütlelerine de rastlanır. Bunların en önemlileri Kars ve Erzurum kentlerini birbirine bağlayan çizginin kuzey­batısında, güneybatı-kuzeydoğu doğrultu­sunda izlenebilen Dumlu Dağı (3.169 m), Kargapazarı Dağı (3.048 m), Allahuekber Dağı (3.120 m), Kısır Dağıdır (3.197 m). Güneyde ise platoya egemen konumdaki Karasu-Aras Dağları bulunur. Daha doğu­da Araş Irmağıyla Arpaçay ve Kars Çayı vadileri arasında aşınımla basık hale gelmiş, geniş bir kubbe olan Yağlıca Dağı (2.961 m) yükselir. Bütün bu dağlar, 2.000-2.200 m yüksekliğindeki plato yüzeyi üzerinde yer aldıklarından fazla yüksek görünmezler.

Platoda bazı çukur alanlara da rastlanır. Bunların bir bölümü plato içinde akan suların oluşturduğu, Kars-Kağızman yolu üzerindeki Paslı Geçidi gibi boğazlardır. Yüksek düzlükler içine gömülmüş vadiler bazı kesimlerde geniş ovalar biçimini alır; bunların en önemlileri Erzurum ve Pasinler ovalarıdır. Deveboynu adı verilen bir sırt ile birbirlerinden ayrılmış olan bu ovalardan batıdaki Erzurum Ovasının tabanı 1.850 m’ye kadar iner ve ortasından Karasu Irma­ğı geçer. Araş Irmağına su veren doğudaki Pasinler Ovasının yüksekliği 1.650 m’dir. Araş Irmağının doğu kesiminde vadi boyun­ca bazı küçük ovalar görülür. Daha sonra vadi tabanının birdenbire 800 m’ye kadar alçalmasıyla derin ve geniş İğdır Ovasına (Sürmeli Çukur) girilir. Bütün bu ovalar, tabanlarını oluşturan ince alüvyonlu top­raklar ve şiddetli soğukları kesen çevrele­rindeki yükseklikler nedeniyle, platonun yerleşmeye en elverişli alanlarıdır. Yörenin önemli kentleri de bu ovalarda kurulmuş­tur. Yer kırıkları henüz tümüyle yerine oturmadığından, ovalar zaman zaman dep­remlerle sarsılır. Yukarı Kura çığırı çevre­sinde çukurlaşarak volkanik tabanlı geniş bir çanak oluşturan daha az engebeli kesime Ardahan Platosu(*) adı verilir.

Kışların çok sert ve kuru geçtiği Erzurum- Kars Platosunda orman alt sının 2.000- 2.100 m, üst sınırı ise 2.600-2.800 m’den geçer. Bu iki doğal sınır arasında seyrek ormanlık alanlar vardır. Şiddetli ve sürekli kışa dayanıklı, fazla nem istemeyen sarı çamlar, Sarıkamış ormanlarında olduğu gibi yer yer topluluklar oluşturur.

Yörede geçim özellikle büyükbaş hayvan­cılığa dayanır. Tarım platonun yüksek ke­simlerinde çeşitliliğini kaybeder. Buralarda hiç meyve yetişmez; sebzelerden ise yalnız­ca lahana ve şalgam gibi kış sebzeleri yetişir. Buna karşılık İğdır Ovası çeşitli meyveler ve hatta pamuk yetiştirmeye elve­rişlidir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir