Sultan Abdülmecid Hayatı Dönemi ve Yenilikleri (1823 – 1861)

Sultan Abdülmecid Hayatı Kısaca Dönemi ve Yenilikleri

ABDÜLMECİT (1823-1861), Osman­lı padişahı. Otuzbirinci Osmanlı padişahı, II. Mahmut’un Bezmiâlem Sultan’dan olan oğlu. 8 Temmuz 1839’da tahta çıktı.

Saltanatının ilk yıllarında Mısır sorununu çözmeye çalıştı. Mısır valisi (Hidiv) Mehmet Ali Paşa’yı bağışladı. Başta ingil­tere ve Fransa olmak üzere batı­lıların Osmanlı Devleti’nde reform yapılması için yaptıkları baskıları kabul etmek zorunda kaldı. Bunun üzerine dönemin Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa’nın hazırladı ğı Tanzimat-ı Hayriye Fermanı, Gülhane Bahçesinde düzenlenen törende okunarak yeni bir dönemin açıldığı ilan edildi (3 Kasım 1839). Açıklanan Hattı Hümâyûn kişisel hakların yanısıra, Müslüman ve Hı­ristiyan halka can, mal güvenliği öngörüyor, vergi alanında yeni dü­zenlemeler getiriyordu.1840-1841 yıllarında Londra’da yapılan söz­leşmelerle Tanzimat Fermam’nın hükümleri kesinleşti. Boğazların Osmanlı egemenliğinde olduğu onaylandı.

Abdülmecit’in saltanatı­nın ilk dönemlerinde bu gelişmele­rin etkileri oldu. Abdülmecit, 1848′ de Osmanlı Devleti’ne sığınan Ma­car ihtilâlcilerini Avusturya ve Rus­ya’nın baskısına karşılık geri verdi. Bu olayların ertesinde Rus­ya’nın kışkırtmasıyla Eflâk ve Buğ­dan’da ayaklanmalar oldu. Ömer Lütfi Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri Buğdan’da Çarlık ordu­larıyla karşı karşıya geldi. Bu an­laşmazlık 1849 yılında Baltalimanı Sözleşmesi’nin Rus ve Osmanlı or­tak işgal kararıyla sonuçlandı.

Ab­dülmecit döneminin en önemli ola­yı kuşkusuz Kırım Savaşı (1853- 1856) ve sonrası yapılan Paris Ant­laşmasıdır (1856). Savaş öncesin­de Kudüs’teki kutsal yerler yüzün­den Rusya’nın kışkırtmaları başla­dı. Rus elçisi Mencikof’un önerile­rinin Bâbıali tarafından red edilme­si üzerine Rusya Eflâk ve Buğdan’a saldırdı. Ömer Lütfi Paşa komuta­sındaki Osmanlı kuvvetleri Tuna cephesinde Ruslar’a karşı üstünlük Sağladı. Bunun üzerine Ruslar Si­nop’taki Osmanlı donanmasına baskın yaparak yaktılar. Bu du­rumda ingiltere ve Fransa Osman­lı Devleti’ne yardıma karar verdi­ler ve yapılan anlaşma sonucu sa­vaşa girdiler (27 Mart 1854). Daha sonra Fiemonte Krallığı da ittifa­ka katıldı. Savaş Sivastopol’ün ele geçirilmesiyle Rusya’nın aleyhine sonuçlandı.

30 Mart 1856 tarihinde Paris Kongresi toplandı. Buna gö­re Osmanlı Devleti’nin bağımsızlı­ğı, toprak bütünlüğü, iç işlerine ya­bancıların karışmayacağı ilkesi be­nimsendi. Bu arada Boğazlarda yabancı harp gemilerine kapalı olacaktı. Paris Antiaşması’ndan ön­ce Abdülmecit Islahat Fermanı’nı duyurarak (18 Şubat 1856), Gülhane Hattı Hümayûnu’nu güçlendir­di. 1845’te Avasofya karşısında Da­rülfünun yapımına girişildi ve Av­rupa’ya öğrenciler gönderildi. 1848 de İlköğretmen Okulu, 1859’da Mülkiye Okulu kuruldu. Harp Oku- iu’na Avrupa’dan öğretmenler ge­tirildi. Abdülmecit zamanında yö­netim alanında bazı yeniliklere gi­rişildi. Adliye ve Maarif Nezaretle­ri kuruldu.

Bu dönemde ilk kez Av­rupa’dan dış borç alınmaya baş­landı. Borç para ile kimi yararlı iş­ler yanında Dolmabahçe Sarayı gi­bi lüks harcamalar yapıldı. İzmit Kağıt Fabrikası işletmeye açıldı (1847). Ölümünden kısa bir süre önce onu tahttan indirmeyi amaç­layan ve Kuleli Vakası denilen giri­şim ortaya çıkarıldı. Olayın sorum­luları padişah tarafından bağışlan­dı. Mustafa Reşit Paşa, Fuat Pa­şa, Âli Paşa gibi değerli devlet a- damları bu dönemde sadrazamlık görevlerinde bulundular. 25 Hazi­ran 1861’de verem hastalığından ölen Abdülmecit’in türbesi Sultan Selim Camisi avlusundadır.

 

ABDÜLMECİT
Doğum Tarihi 25.4.1823 (13 Şaban 1238)
Doğum Yeri istanbui
Babası II. Mahmud
Anası Bezmiâlem Valide Sultan (Gürcü)
Tahta çıktığı tarih 1.7.1839 (18 Rebiyülâhır 1255)
Tahta çıktığında yaşı 16 yaş, 2 ay
Saltanatın sonu 25.6.1861 (16 Zilhicce 1277)
Tahttan ayrılma sebebi Ölüm
Saltanat süresi 22 yıl
Ölüm tarihi 25.6.1861 (16 Zilhicce 1277)
Ölüm sebebi Verem
Öldüğü yer istanbul, Ihlamur kasrı
Gömülü olduğu yer İstanbul, Sultan Selim Camisi haziresin-
deki türbesinde
Mahlas ve lâkapları Gazi; Safveti

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir