Tek Taraflı Hukuki İşlemler Nelerdir Örnekler Kısaca

eksik iki taraflı sözleşme, oluşumu anında taraflarından birinin borç altına girip girmeyeceği henüz belli olmayan sözleşme­ler. Sözleşmeler kural olarak iki taraflıdır, yani iki tarafa da borç yükler. Bunlara, karşılıklı ya da tam iki taraflı sözleşme adı verilir. Oysa bazı durumlarda bir taraf mutlaka borç altına girerken, öteki taraf için sözleşmenin bitimine değin geçen za­man kesitinde ortaya çıkan bazı olaylar nedeniyle borç doğabilir. Örneğin vekâlette ücret öngörülmüşse, bu tam iki taraflı sözleşmedir. Çünkü vekil kendisine verilen işi yapmak zorundadır ve vekâlet veren de öngörülmüş olan ücreti ödeyecektir (Borç­lar Kanunu m. 386). Ücretin öngörülmeme- si durumunda, vekâlet veren ücret ödemek zorunda değildir. Ama vekil kendisine veri­len işi yerine getirirken bazı giderlerde bulunmak zorunda kalmışsa, vekâlet veren bu giderleri faiziyle birlikte ödemekle yü­kümlüdür.

Bunun gibi vekil, işi yaparken bazı zararlara uğramışsa bunun tazminini vekâlet verenden isteyebilir (BK m. 394). Emanet sözleşmesinde de aynı durum söz konusudur. Emanet sözleşmesinde ücret öngörülmemişse bu, eksik iki taraflı bir sözleşmedir. Çünkü bir malı emanet alan, malı saklamanın gerektirdiği giderleri ve bu yüzden uğradığı zaran ancak sözleşmenin bitiminde emanet verene tazmin ettirebilir.

eksik sigorta, bir sigorta sözleşmesinde sigorta bedelinin sigorta değerinden az ol­ması. Yasada “menfaat değeri altında sigor­ta” biçiminde geçer.

Eksik sigorta ancak bir zarar sigortası türü olan aktif sigortasında söz konusu olabilir. Çünkü sigorta değeri yalnız bunda vardır. Eksik sigorta durumu, sözleşme yapıldığı anda var olabileceği gibi, sigorta edilen çıkarın değerinin artması nedeniyle sonra­dan da ortaya çıkabilir. Eksik sigortanın oluşmasında çoğu kez kasıt yoktur; ama bazen sigorta ettiren daha az prim ödemek için düşük sigorta yaptırarak rizikonun bir bölümünü üzerine alır.

Sigorta edilen çıkarın bir bölümünün zara­ra uğraması durumunda, tersine bir sözleş­me olmadıkça, sigortacı, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre zararı öder (oran kuralı). Eğer sigorta edilen çıkarın tümü zarar görmüşse yalnız sigorta bedeli ödenir.

Eksik sigortanın özel bir türü ilk tehlike sigortasıdır. Bu da sigorta bedeli sınırı içinde kalmak koşuluyla rizikonun gerçek­leşmesi sonucu ortaya çıkacak zararların, oran kuralı uygulamadan tümüyle ödenece­ğinin kararlaştırılmasıdır. Alman ve Fransız hukukunda da düzenlenmiştir. İlk tehlike sigortası baştan yapılabileceği gibi, riziko­nun gerçekleşmesinden önce de eksik sigor­tanın bu biçime çevrilmesi istenebilir. Bu­nun için sigortacının kabulü gerekmez; isteğin noter aracılığıyla sigortacıya bildiril­diği günü izleyen gün sigorta değiştirilmiş olur. Bu durumda sigortacının üstlendiği riziko daha ağırlaştığından prim de artar. İlk tehlike sigortası, yangın sigortasında “ilk ateş sigortası” olarak adlandırılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir