Çekim Ekleri ve Kullanıldığı Yerler

Tek başına anlamı bulunmayan, keli­melerin kök ve gövdelerine eklenerek onlara yeni anlam kazandıran; gövdelerine göre cümle içinde kelimeleri şekillendi­rerek çekime tâbi tutan dil birlikleridir. Bu tanıma göre ikiye ayrılır:

  1. Yapım ekleri
  2. Çekim (işletme) ekleri
    1. Yapım ekleri: Hem fiil, hem de isim soylu kelimelerin köklerine eklenerek göv­de yaparlar. Eklendikleri kelimelere deği­şik anlam kazandırırlar.

Yapım ekleri kendi arasında dörde ay­rılır:

Â. İsimden isim ve sıfat yapan ekler

  1. İsimden fiil yapan ekler
  2. Fiilden isim yapan ekler
  3. D) Fiilden fiil yapan ekler
  1. Çekim (işletme) ekleri: Çekim ek­leri kelimelerin köklerine ve gövdelerine cümle içerisinde ilişki kurduran, görev al­malarını sağlayan, görevlerine göre keli­meleri şekillendiren eklerdir.Çekim ekleri kelimelerin anlamlarını değiştirmez; isim ve fiil soylu kelimelerin köklerine ve gövdelerine eklenebilirler.
  2. Bu durumlarıyla çekim ekleri yapım eklerin­den sonra kullanılırlar.

Çekim (işletme) ekleri de kendi arasın­da ikiye ayrılır:

  1. İsim çekim (işletme) ekleri
  2. Fiil çekim (işletme) ekleri
  3. İsim çekim (işletme) ekleri: Bun­lar, şu adları taşıyan eklerdir:
    1. Çokluk ekleri
    2. Hal bildiren ekler:
      1. Yalın hal
      2. ilgi bildiren hal (-in hali)
      3. Yapma bildiren hal (-İ hali)

ç) Yaklaşma bildiren hal (-e hali)

  1. Bulunma bildiren hal (-de hali)
  2. Uzaklaşma, çıkma, ayrılma bildiren hal (-den hali)
  3. Vasıta, birliktelik bildiren hal (-le hali)
  4. Eşitlik bildiren hal (-çe hali) ğ) Yön bildiren hal (-re hali)
  1. İyelik ekleri Ç. Soru ekleri Fiil çekim (işletme) ekleri:
  1. Şekil ve zaman ekleri
  2. Şahıs ekleri

Sıfat ekleri b) Bağ – fiiller a) isim – fiiller ç. Soru ekleri

Benzer Hesaplamalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir