Coğrafya Nedir Bölümleri Nelerdir?

Fransız coğrafyacılarından Em. D. Martonne kısa ve sade olarak coğrafyayı şu şekilde tarif eder: “Coğrafya, fizikî, hayatî ve beşerî olayların yeryüzünde dağılış tarzı ile bu dağılışın sebeplerini ve bu olayla­rın yerel ilişkilerini araştıran ve açıklayan bir ilimdir”. Gerçekte coğrafyada yeryüzü biçimleri, havaküre, suküre, bitkiler hay­vanlar, insan ve eserleri araştırılarak gös­terilir ve yeryuvarlaklığı bir bütün olarak tanınır. Böylece coğrafya, birçok bilimler­den ayrı olarak olayların, o yerle nasıl bir bağdaşma, uyma içinde bulunduğunu araştırır. Coğrafya, içinde insandan söz eden bilgilerin çok yer tuttuğu bir doğal bilim olarak da gözönüne alınır. Coğraf­ya, birçok bilimlerden ayrı olarak, yeryü­zünün olaylarını toplu şekilde, bir bütün olarak kavramaya çalışır.

Coğrafyayı önce, iki büyük gruba ayır­mak gerekir.

1) GENEL COĞRAFYA: Fizikî, haya­tî, beşerî ve ekonomik olayları biraraya
toplayarak, dünyanın bütünü üzerinde inceler.

2) YEREL VEYA BÖLGESEL COĞ­RAFYA (ÜLKELER COĞRAFYASI):

Genel coğrafyanın sınırları belli bir alanda (Bir kıta, bir ülke ya da bir ülkenin herhangi bir bölgesi gibi) uygulamasından başka bir şey değildir.

GENEL COĞRAFYA

  1. A) FİZİKİ COĞRAFYA: Bu coğrafya­da yer yuvarlaklığının dışında insanlarla başka canlılar üzerine ve birbirlerine etki yapan doğa olayların doğuş, oluş ve so­nuçları ile bunların coğrafî dağılışı in­celenir.
  • JEOMORFOLOJİ: Karalardaki yer­yüzü biçimlerini ve bunların oluşlarını açık­layan bilim dalıdır. Litosfer (taşküre) de meydana gelen olayları konu olarak alır. Akarsu, buzul, rüzgâr, dalga aşındırması, tektonik olaylar, volkan ve deprem gibi dış ve iç olayları İnceler.
  • KLİMATOLOJİ: iklim bilimi demek­tir. Atmosfer (havaküre) olaylarını konu olarak alır. Sıcaklık, nem ve yağış, rüzgâr­lar, iklim ve iklim bölgeleri gibi klimatolo­jik olayları inceler. Meteoroloji ve fizik, kli­matolojiye en yakın olan bilim dallarıdır.
  • SULAR COĞRAFYASI: (Hidrograf- ya, idrografya veya hidrocoğrafya) Yeryü­zündeki suları (kaynaklar, akarsular ve göller) ve yeraltındaki suları inceler. Dal­ga, med ve cezir, akıntı, deniz suyunun kimyasal, fiziksel özelliğini anlatır.
  • DENİZLER BİLGİSİ: OSEANOG- RAFYA (Oceanographie): Deniz ve ok­yanusların özelliklerini anlatır.
    1. BİYOCOĞRAFYA: Canlılar coğraf- yasıdır. Canlıların yeryüzü olayları ile ilgi­leri, başka olaylara ve birbirlerine etkile­rini inceler. Özellikle bitki ve hayvan top­luluklarından ve bunların iklimle ilgili ola­rak yeryüzüne dağılışlarından bahseder.
      • BİTKİLER COĞRAFYASI: Bitkilerin yeryüzünde dağılışı: FLORA
      • HAYVANLAR COĞRAFYASI: Hay­vanların yeryüzünde dağılışı: FAUNA
    2. BEŞERİ COĞRAFYA: Konusu in­sandır. insan hayatı ile fizikî çevre ilişki­lerini, insanın yeryüzündeki dağılışını, ha­yat tarzlarını, insan tarafından yaratılan her çeşit sosyal ve ekonomik etkinlikleri inceler.

Beşerî coğrafyada insanın yerleşmiş bulunduğu ye’ ile ilgisi, bu yerin insan eliy­le değiştirilmiş, yaşamaya yarar duruma getirilmiş olması ve bunlarla ilgili çeşitli olaylar incelenir.

  1. EKONOMİK COĞRAFYA: İnsan ta­rafından yaratılan her çeşit ekonomik et­kinliği coğrafya açısından inceler. Üretim ve tüketim maddeleri,ticaret, ulaşım, eko­nomik coğrafyanın başlıca konularıdır.

YEREL COĞRAFYA-BÖLGESEL COĞRAFYA (ÜLKELER COĞRAFYA­SI): Sınırları belli bir bölgede (bir kıta, bir ülke, bir ülkenin herhangi bir bölgesi. Hat­tâ ünite olarak sadece bir köy ve yakın çevresi) yapılan coğrafya araştırmalarıdır. Genel coğrafyanın dünyayı bir bütün ola­rak almasına karşılık, bölgesel coğrafya araştırmalarını belli bir bölgede toplar. Ya­pılan araştırma genel nitelikte olabilece­ği gibi coğrafyanın herhangi bir bölümü­nü de ilgilendirebilir.

 

Benzer Hesaplamalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir