Eşey Bezleri Hakkında Bilgi

Erkek ve dişide farklı yapılardaki bez­lerdir. Dişi eşey bezlerine ovaryum (yu­murtalık), erkek eşey bezlerine ise tes- tis (erbezleri) adı verilir

Dişi fertte yumurtalıkların biri sağ, di­ğeri sol karın içi bölgede olmak üzere iki tanedir. Görevi yumurtayı olgunlaştırıp, dışarı atmak ve bununla paralel cinsiye­tin gerektirdiği hormonları salgılamaktır. Ortalama 12 ile 14 yaş arasında çalış­malarına başlar. Yumurtalıkların çalış­ması beyin tabanında bulunan hipotala- mus ve hİDOfiz bezlerinin kontrolü altın­dadır. 8u bezıerin uyarısıyla yumurtalı­ğın içinde yer alan doğuştan yerleşmiş foliküllerden (yumurta keseleri) bir tanesi gelişir. (Hioofizden gelen folikül uyarısı hormonun etkisiyle) gelişen folikül östro- jen yani dişilik hormonunu salgılar. Öst- rojen hormonu gelişmekte olan kız ço­cuğunda göğüslerin, rahimin gelişmesini ve kadınsı vücut yapısının oluşmasını sağlar. Hipofizin. hipotalamusun uyarı­sı ile salgıladığı ikinci hormon oian lüte- inizon hormon (LH) olgunlaşan folikülte- k; yumurtayı yumurtalıktan dışarı anırır. Bu yumurta hücresi buradan yumurta kanalına geçer ve uterus yani rahime doğru hareketlendirilir. Yumurta hücre­si dışarı atılan folikülleri kendisi vumur- taiık içinde kalır ve san cismi (karpuz) lu- teum) oluşturur. Sarı cisim progesteron adı verilen dişiye ait ikinci hormonu sal­gılar. Progesteron rahimin iç yüzü olan endometrium geliştirerek yumurta hüc­resinin bu bölgeye rahatça tutunmasını ve yerleşmesini sağlar. Eğer yumurta buraya döllenmeden gelmişse hipofiz- den LH salınımı durur ve artık son cisim bozulur ve progesteron salgılayamaz. Bunun üzerine endometrium geriler ve yumurta tutunamayıp kanamayla bura­dan dışarı atılır. Kadında bu olay yakla­şık 28 günde bir salgı bezlerinin kontro­lüyle tekrarlanır. Ta ki menapoz dönemi­ne kadar.

Erkek öreme organı erbezleri de yine iki tanedir. Dişi üreme bezlerinden en önemli farkı dişininkiler karın içine yer­leştiği halde bunlar karından dışarıya skrotum adı verilen bir kese içine atılmış­lardır. Özellikle ürettiği spermlerin canlı kalması için vücut ısısına oranla daha dü­şük ısıya sahip bu kese testisler için uy­gun ortam oluşturur. Erbezleri ergenlik çağında (yaklaşık 14 yaş civarında) faali­yete geçer. Sperm hücrelerini üretir. Ay­rıca androjen adı verilen erkeklik hor­monları buradan salgılanır. En önemli androjen tipi testosterondur. Testisler- de yapılan spermler, meni kesesinde toplanır ve penis aracılığıyla dışarı atı­lır. Testosteron, sperm oluşumundaki etkileri yanında gelişme çağındaki erkek­te penis büyümesini, sesin kalınlaşma­sını, sakal ve bıyık çıkmasını, kasların ge­lişmesini sağlar.

Benzer Hesaplamalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir