Fiziksel Dalga Hareketinin Özellikleri

Esnek bir ortamın bir noktasında mey­dana getirilen şekil değişikliğinin ortam üzerinde yayılması hareketine dalga ha­reketi denir. Dalga hareketine örnek olarak su üzerinde meydana gelen şekil deği­şikliklerinin yayılmasını gösterebiliriz. Durgun bir su yüzünde yüzmekte olan bir mantar parçası, suda dalgalar meydana getirdiğimizde her dalga gelişinde yük­selip alçalır, ancak su üzerinde yerini de­ğiştirmez. Bu olay bize ortamda ilerleyen şeyin sadece şekil değişikliği olduğunu, ortamın moleküllerinin yer değiştirmedi­ğini gösterir. Gerçekten şekil değişikliği moleküller tarafından taşınmaz, ancak moleküller tarafından iletilerek ilerler.

Dalgaları, özellikleri açısından iki grup­ta inceleriz.

1- Boyuna dalgalar: Dalga hareketin­de moleküllerin titreşim doğrultusu, dal­ganın yayılma doğrultusu ile aynı oldu­ğundan böyle dalgalara boyuna dalgalar denir. Örneğin biraz gerilmiş bir sarmal yayın bir ucundan bir kaç halkasını sıkış­tırıp bırakırsak bu sıkışma yay boyunca halkalar tarafından itilerek ilerler. Bura­da halkaların titreşimleri sıkışmanın ha­reketi doğrultusundadır.

Ses dalgaları da boyuna dalgalardır. Ses dalgalarının yayılabilmesi için mad­di bir ortam gerekir.

2- Enine dalgalar: Dalga hareketinde moleküllerin titreşim doğrultusu, dalga­nın yayılmai doğrultusuna dik işe böyle dalgalara enine dalgalar denir. Örneğin, gerilmiş bir lastik kordonun bir ucundan lastik biraz yukarı çekilip bırakıldığında bu şekil değiştirme, kordon molekülleri tarafından itilir. Moleküller aşağı yukarı hareket ederler.

Benzer Hesaplamalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir